Aktualności

List Pasterski na XV Tydzień Wychowania

Data publikacji: niedziela, 07-09-2025

Zachęcamy do zapoznania się z Listem Pasterskim na XV Tydzień Wychowania (poniżej)

WSPÓLNOTA NADZIEI

List Pasterski na XV Tydzień Wychowania, 14-20 września 2025
Drodzy Bracia i Siostry,
1. Przesłanie tegorocznego Listu Pasterskiego na XV Tydzień Wychowania, którego
mottem są słowa „Wspólnota nadziei”, jest szczególne – wypływa ono z naszej głębokiej
troski o przyszłość wychowania i nauczania w polskiej szkole.
Po raz pierwszy od 1989 roku rząd łamie obowiązujące prawo i podejmuje decyzje,
które w sposób bezprecedensowy ograniczają znaczenie lekcji religii w procesie wychowania
dzieci i młodzieży. Nakaz umieszczania religii bezpośrednio przed i po obowiązkowych
zajęciach, ograniczenie liczby godzin lekcji religii do jednej tygodniowo, krzywdząca
możliwość łączenia klas, niewliczanie oceny z religii do średniej ocen – to rozwiązania, za
którymi nie stoi dobro uczniów ani żadne argumenty pedagogiczne. Przeciwnie, tego rodzaju
działania są wyrazem dyskryminacji i nietolerancji wobec osób wierzących w naszej
Ojczyźnie. Warto przypomnieć, że Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż łączenie klas,
nieuwzględnianie oceny z religii w średniej ocen, redukcja wymiaru lekcji religii do jednej
godziny tygodniowo oraz nakaz organizowania lekcji religii bezpośrednio przed lub po
zajęciach obowiązkowych są niezgodne z Konstytucją.
Tym bardziej niezrozumiałe stają się te decyzje w świetle dramatycznych zjawisk, jakie
obserwujemy wśród dzieci i młodzieży: nasilających się problemów emocjonalnych
i psychicznych, wzrostu agresji i przemocy rówieśniczej, coraz bardziej powszechnych
uzależnień, również tych związanych z nadużywaniem Internetu i mediów
społecznościowych. Właśnie teraz, bardziej niż kiedykolwiek, potrzebujemy wspólnego
działania wychowawczego. Nie można wykluczać sfery religijnej, która ma ogromny
potencjał w formowaniu serca i sumienia młodego człowieka. Obecność lekcji religii w
szkole ma w tym kontekście wymiar wychowawczy, terapeutyczny i prewencyjny, wspomaga
rozwój emocjonalny i duchowy uczniów.
2. Korzyści wychowawcze płynące z nauczania religii są wyraźnie widoczne także
w świetle dzisiejszej Ewangelii (Łk 14, 25-33). Jezus używa w niej przykładu budowania
wieży. Mówi, że nieodpowiedzialne byłoby rozpoczęcie budowy, zanim się nie przeanalizuje,
czy posiada się środki, by doprowadzić ją do końca. Podobnie decyzji życiowych nie można
podejmować pod wpływem chwilowych impulsów i emocji. To właśnie na lekcjach religii
uczniowie kształtują w sobie postawę odpowiedzialnego podejścia do życia. Rozwijają
umiejętność rozeznawania, bezcenną na każdym etapie życia. Uczą się też, że każda decyzja
ma swoje konsekwencje. Brak takiej wyobraźni powoduje, że nieraz bardzo młode osoby
dopuszczają się czynów, których ciężar muszą później nieść przez całe życie.
Pan Jezus w dzisiejszej Ewangelii naucza też, że trzeba mieć prawidłowo ukształtowaną
hierarchię wartości. Słów o nienawiści wobec najbliższych nie można rozumieć dosłownie.
Dla słuchaczy wychowanych w semickim kręgu kulturowym było oczywiste, że jest to
wyolbrzymienie mające podkreślić, jak ważna jest zdolność wartościowania. Lekcje religii
pomagają wychowankom znaleźć w ich życiu miejsce dla Pana Boga, drugiego człowieka
i prawidłowo ustawić hierarchię innych dóbr.
Zdolność do wyrzeczeń, o której mówi Jezus, zakłada wewnętrzną wolność i
umiejętność zachowania dojrzałego dystansu wobec osób i rzeczy, a także umiejętność
panowania nad sobą i wolność od uzależnień. Właśnie tego uczy religia w szkole – wolności
serca, samodyscypliny i umiejętności panowania nad sobą, bez których trudno dziś uchronić
się przed zniewoleniem różnymi rodzajami uzależnień. 
W nauczaniu Jezusa o niesieniu krzyża znajduje się chyba najważniejsze przesłanie
dzisiejszej Ewangelii. Jezus mówi, by nieść krzyż „idąc za Nim”. We wszystkich sytuacjach
życia fundamentalne znaczenie ma świadomość, że jest z nami Jezus. Idziemy z Nim po Jego śladach.
Przychodzi tu na myśl obraz dziecka, które idzie za swoim tatą, przemierzając
pokrytą śniegiem, śliską górską drogę. Wie, że gdy będzie stawiać stopy w miejscu śladów
ojca, z pewnością się nie potknie – będzie szło pewną, bezpieczną drogą, pomimo
czyhających na mało doświadczonego wędrowca niebezpieczeństw. Lekcje religii są nauką
stąpania po śladach Jezusa. Może się okazać, że spośród wielu przedmiotów szkolnych, w
chwili życiowej próby, kluczowe znaczenie będzie miała właśnie lekcja religii – jakieś
przesłanie zapamiętane w sercu, które doda siły i umocni, aby jednak iść dalej.
Mamy świadomość, że nie wszyscy uczniowie uczęszczają na lekcje religii. Dlatego
apelujemy, aby dla nich szkoły zapewniały wartościowe lekcje etyki. Nie da się dojrzale żyć
bez formacji serca i sumienia. Wychowanie, które nie obejmuje duchowego wymiaru
człowieka, jest powierzchowne i niepełne. Nie przygotowuje do stawiania czoła bardzo
trudnym wyzwaniom, jakie niesie dorosłe życie.
3. Bracia i Siostry, podsumowaniem naszych rozważań niech będą słowa papieża
Leona XIV, wygłoszone do księży kardynałów zebranych w Kaplicy Sykstyńskiej: „Również
dzisiaj nie brakuje kontekstów, w których wiara chrześcijańska jest uważana za coś
absurdalnego, przeznaczonego dla osób słabych i mało inteligentnych (…) Są to środowiska,
w których nie jest łatwo świadczyć i głosić Ewangelię, a człowiek wierzący jest wyśmiewany,
prześladowany, pogardzany lub co najwyżej tolerowany i traktowany z litością”.
Można by zapytać, czy takim środowiskiem, gdzie lekcje religii traktowane są
z lekceważeniem i są co najwyżej tolerowane, nie staje się dziś polska szkoła. A przecież –
jak mówi dalej Papież – brak wiary niesie dramatyczne skutki: „utratę sensu życia,
zapomnienie o miłosierdziu, naruszanie godności osoby ludzkiej […], kryzys rodziny i wiele
innych ran, przez które cierpi nasze społeczeństwo, i to niemało”.
Lekcje religii są odpowiedzią Kościoła i szkoły na te właśnie dramaty. Nie są one
żadnym przywilejem, ale prawem wierzących uczniów i rodziców, prawem, które potwierdza
Konstytucja naszej Ojczyzny.
Młody człowiek, aby się rozwijać i dojrzale żyć, potrzebuje wartości, które niesie z
sobą Ewangelia. Prawdę tę w piękny sposób wyraża logo trwającego obecnie Roku
Jubileuszowego 2025. Widać na nim postaci z różnych części świata, które wzajemnie się
obejmują – są braćmi i siostrami. Osoba, która idzie na przedzie, trzyma się mocno krzyża-
kotwicy. Wobec fal symbolizujących życiowe przeciwności to właśnie krzyż Chrystusa jest
kotwicą, której można się bezpiecznie uchwycić. 
Dziękujemy wszystkim, którzy angażują swój trud i serce w dzieło wychowania.
Dziękujemy zwłaszcza tysiącom polskich nauczycieli religii, którzy poświęcili swe życie
Chrystusowi i swym uczniom, a znaleźli się obecnie w trudnej, nieraz dramatycznej sytuacji.
Dziękujemy Dyrektorom szkół, Nauczycielom, Wychowawcom i wszystkim, którzy włączają
się w obronę lekcji religii i troszczą się o ich właściwe miejsce w polskiej szkole.

Na rozpoczynający się Nowy Rok Szkolny i Katechetyczny udzielamy wszystkim
pasterskiego błogosławieństwa
Podpisali pasterze Kościoła katolickiego w Polsce obecni na 401. Zebraniu PlenarnymKonferencji Episkopatu Polski.
Katowice, 12 czerwca 2025 r.

Za zgodność:
Marek Marczak
Sekretarz Generalny
Konferencji Episkopatu Polski